UWV meldt toename aantal WIA-aanvragen 60-plussers

Je kon er op wachten. “Steeds meer senioren arbeidsongeschikt kopte het AD vandaag. Als je naar de cijfers kijkt, dan zal hier zeker een kern van waarheid inzitten. Het is niet goed voor onze bedrijven en (dus) voor onze economie en al helemaal niet goed voor de mensen die het betreft.

Waar je ook op kunt wachten: de geconditioneerde reactie van de vakbeweging (en wellicht sommige politici): de stijging van de pensioenleeftijd moet worden terug gedraaid. Of er moet een betere regeling voor vervroegd uittreden komen.

Ik vind dit maar een halve oplossing. Natuurlijk zijn er mensen van deze generatie voor wie het lastig is om het werk vol te houden. Fysieke en mentale belasting spelen een heel belangrijke rol. Maar eerder stoppen  met werken is voor velen geen reële optie. Simpelweg omdat dit veel geld kost.

Al bij de invoering van de AOW door (toenmalig) premier Drees (1954) was er al sprake van dat de ingangsdatum van de AOW gekoppeld zou moeten worden aan de (stijging van de) levensverwachting. Het heeft bijna 60 jaar geduurd voordat die koppeling er kwam. Drees zelf werd overigens 102 jaar, dus hij heeft er zelf maximaal van geprofiteerd.

Ik vind het prima om de AOW terug te brengen naar 65 jaar. Ik vind het zelfs ook prima om weer de vroegpensioenregeling te herintroduceren. Maar dan moet je ook het eerlijke verhaal erbij willen vertellen: dit is alleen voor de ‘rijkeren’ weg gelegd, want het kost enorm veel geld, dat door een steeds kleinere groep (onze kinderen en kleinkinderen) moet worden opgebracht. AOW (en vroeger VUT) worden immers op omslagbasis gefinancierd.

En ook het eerlijke verhaal: een eenduidige definitie van een ‘zwaar beroep’ ga je niet vinden. Wat voor de één zwaar is, hoeft dat voor de andere helemaal niet te zijn. Daarbij speelt ook een belangrijke rol, welke inspanningen de betreffende werknemer zelf neemt om fit en vitaal aan het werk te blijven. En daar waar we vroeger vaak een leven lang één of slechts een beperkt aantal functies bekleedden is dat tegenwoordig heel anders: mensen blijven zich continue ontwikkelen hetgeen ook met zich meebrengt dat inzetbaarheid verbetert.

Een verlenging van de RVU, waarover werkgevers en vakbonden het niet eens lijken te gaan worden, is ook maar een halve oplossing. Ook hier geldt dat hij nauwelijks gebruikt is voor die groep mensen, waarvoor hij eigenlijk bedoeld was. Duur voor werkgevers (als ze er al afspraken  over gemaakt hadden) en een veel te selectieve toepassing. Daarbij was er geen mogelijkheid tot bijwerken en werd een stevig beroep gedaan op het opgebouwde ouderdomspensioen.

Maar als dit maar de helft van de oplossing is, waar ligt dan de andere helft? Nou, die ligt (en dat weten we al jaren) bij een gedegen aanpak van inzetbaarheid in de brede context. Geen fruitmanden op de balie of eenmalige  cursus mindfulness, maar een programma waarbij de volledige context van werknemer, organisatie en omgeving in ogenschouw wordt genomen. Die programma’s, die zijn er en sommigen zijn ook wetenschappelijk gevalideerd. Maar het succes van zo’n programma  staat of valt met het vermogen om met een meer holistische blik naar de realiteit te kijken. En natuurlijk met de bereidheid om in samenhang op zoek te gaan naar werkbare oplossingen.

Een eenzijdige focus op ‘vroeger stoppen met werken’ is niet voor iedereen realistisch. Door steeds maar alleen daarop te focussen creëer je schijnveiligheid. En het beperkt mensen om na te denken over een andere manier om ‘de eindstreep’ te halen. Vanuit het perspectief ‘collectieve arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen’ is daar door werkgevers en vakbonden nog een wereld te winnen. En dat het kan, bewijst ook het feit dat ook steeds meer mensen na hun AOW-gerechtigde leeftijd door blijven werken. En dat heeft zeker niet alleen en financiële reden.

Werk verandert, mensen veranderen, technologische ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Om hierin als werkende overeind te blijven moet je over je schaduw heen durven te stappen: “the future lies ahead, not behind you”.

Mocht je meer wil weten over onze dienstverlening over dit onderwerp, klik dan hier